Debian Türkçe yerelleştirme projesi hakkında

Ne yapıyoruz?

Debian Türkçe yerelleştirme grubu (10n-tr) Debian dağıtımına eksiksiz Türkçe desteği kazandırmayı hedefleyen bir proje grubudur. Projenin genel gayesi Türkçe-NASIL belgesinde de ifade edildiği gibi Debian kurulu sisteminizle Türkçe iletişim kurmanızı temin etmektir. Söz konusu hedef daha üst bir düzlemde GNU/Linux'un Türkçe desteğiyle ilintili olduğundan yürütülmesi zorunlu faaliyetler sayı ve hacim itibarıyla çok geniş bir dağılım gösterecektir. Bu yüzden l10n-tr grubu olarak proje kapsamında sorumlu olduğumuzu düşündüğümüz alanlar daha ziyade Debian'a özgü olması yönüyle belirlenecektir. Bu alanları genel hatlarıyla özetlemeye çalışırsak:

• Debconf PO çevirileri

  Debian paketlerinin etkileşimli kurulumu sırasında kullanıcıya yöneltilen yapılandırma sorgularının Türkçe'ye çevrilmesi. Debconf olarak bilinen bu sistem UTF-8 olarak kodlanmış PO dosyaları kullanmaktadır.

• Debian'a özgü programların PO çevirileri

  apt, dpkg gibi Debian'a özgü araçların PO mesajlarının Türkçe'ye çevirisi.

• Debian'a özgü araçlara ait Türkçe çevrimiçi belgelendirme

  Debian'a özgü araçların man, info gibi çevrimiçi belgelerinin çevirisi.

• Debian paket açıklamalarının çevirileri

  Bu alan Debian camiasında bilinen adıyla DDTP ("Debian Description Translation Project") projesinin Türkçe şubesi olarak değerlendirilebilir.

• Debian'a özel belge paketlerinin çevrilmesi

  Dağıtımla birlikte gelen Debian'a özel belge paketlerinin çevrilmesi.

• Debian web sayfalarının çevrilmesi

  Debian web sayfalarının Türkçe konuşturulması. Debian web sayfaları, WML denilen bir şablonlama sistemi kullanılarak merkezî sunucularda konumlandırılan bir içeriğin çok sayıda dile çevrilmesi ve yansılanması sonucunda görüntülenmektedir. (Bu yaklaşım diller arası tutarlılığı da arttırmaktadır.) Bu faaliyet kapsamında web sayfalarına ait WML kaynakları çevrilecektir.

• Türkçe'ye özel hata bildirimleri

  Debian dağıtımında bir bütün olarak Türkçe desteğinin kalitesini artırmayı hedefleyen hata bildirimleri. Debian'da dağıtım kalitesi ağırlıklı olarak BTS denilen hata takip sistemi ile kontrol edilmektedir. Bu sistemle gerçek hatalar takip edildiği gibi çeviri eksikleri, Türkçe'ye duyarlı istekler (wishlist) gibi konular da ilgili kişileri ikaz etmek amacıyla BTS'e bildirilebilmektedir.

• Türkçe'ye özel araçların geliştirilmesi

  Bu alanda daha ziyade Debian alt yapısını kullanarak sisteme belirli Türkçe yetenekler ("zahmetsiz Türkçe yapılandırma" vb.) kazandırmak amaçlanabileceği gibi daha genel düzeyde araçların ("yazım denetimi" gibi) geliştirilmesi seçenekleri de göz önüne alınacaktır.

Diğer GNU/Linux yerelleştirme gruplarıyla nasıl bir irtibatımız var?

Debian'a özel plânlanmakla birlikte bu projeyi diğer yerelleştirme faaliyetlerinden bağımsız şekilde değerlendirmek doğru bir yaklaşım olmaz. GNU/Linux kapsamına giren çeviri faaliyetleri özgür yazılım alanında ortak bir bilişim dili ve kültürü oluşturma ortak gayesine de hizmet etmektedir. Uzunca bir süredir devam etmekte olan diğer çeviri faaliyetlerinde azımsanamayacak zenginlikte bir Türkçe terim havuzu oluşmuştur. Diğer faaliyetlerde erişilen durum l10n-tr projesinde de değerlendirilmesi gerekli bir deneyim niteliğindedir. Bu yaklaşım dil tutarlılığının sağlanması açısından da zorunludur.

İşler nasıl yürüyor?

Yerelleştirme çalışmaları öncelikle debian-l10n-turkish posta listesi üzerinden koordine edilmektedir. Belirli bir göreve talip olan arkadaşların liste yoluyla isteklerini dile getirmeleri daha uygun olacaktır. Bu yaklaşım birden fazla kişinin aynı konu üzerinde çalışmasını önleyecektir. Çeviri kalitesini kabul edilir bir seviyede tutmak için "gözden geçirme" süreçlerini değerli görüyoruz. l10n-tr listesi gerek bu görev paylaşımını gerekse de söz konusu "gözden geçirme" faaliyetlerini koordine edecek yarı otomatik bir "bot" sistemine sahiptir. Bu sistem aynı zamanda BTS ile de uyumlu çalışarak faaliyetlerin uygun şekilde sonuçlanmasını sağlamaktadır.

Çok uzun bazı belgelerin çevirileri için imece usulü çalışmayı kolaylaştıran bir servise sahip Fazlamesai çeviri ortamını kullanıyoruz. (Bu imkânı sağladıklarından dolayı Fazlamesai ekibine teşekkür ediyoruz.)

Liste üzerinde sürdürülmesi uygun veya pratik olmayan konuların görüşülmesi için zaman zaman IRC olanaklarını kullanabiliyoruz. Resmi proje kanalımız irc.debian.org sunucusundan erişebileceğiniz #debian.tr'dir.

Liste haricinde, bu sayfaları okuyor olduğunuz bir sitemiz var. Alioth servisi kapsamında resmi Debian makinelerinden quartz üzerinde hizmet veren bu site projenin tanıtımı ve mevcut durumunu özetlemeye ek olarak CVS, FTP gibi klasik servisleri de bünyesinde barındırıyor.

Nasıl katılabilirsiniz?

Bu konunun kısaca açıklandığı çabuk başlangıç bilgilerini okuyabilirsiniz.

Neleri bilmeniz gerekiyor?

İngilizceden daha ziyade Türkçeyi iyi bilmeniz veya en azından bu konuda duyarlı ve gayretli olmanız gerekiyor. Asgari düzeyde Debian kültürü ve okuduğunu anlayabilir miktarda İngilizce bilmek ise daha düşük önceliklerimiz oluyor.

Debian Türkçe yerelleştirme faaliyetlerinde ihtiyaç duyacağınız bilgilere yukarıda göreceğiniz Nasıl yapıyoruz? bağından erişmeniz mümkün. Çalışmalara katılmadan önce bu bağda belirtilen belgeleri okumanız ve liste arşivlerini tarayarak işlerin nasıl yürüdüğünü kavramanız uygun olacaktır.

Debian'la ilgili sorulara nasıl cevap alabilirsiniz?

IRC kanalı dışında bu belgede adı geçen bütün irtibat kaynakları yerelleştirme faaliyetlerinin organize edilmesi için planlanmıştır. Kullanıcı düzeyinde sorularınız için bir başka listeyi debian-user-turkish listesini kullanabilir veya sorularınızı #debian.tr kanalında dile getirebilirsiniz.

İrtibat: debian-l10n-turkish